
Ostatnia aktualizacja:
Kredyty hipoteczne udzielane we frankach szwajcarskich były popularne w Polsce przez wiele lat. Jednak ich popularność przekształciła się w koszmar dla tysięcy kredytobiorców, gdy kurs franka znacząco wzrósł. W rezultacie wielu z nich zaczęło borykać się z ogromnymi trudnościami finansowymi. W ostatnich latach toczą się liczne spory sądowe dotyczące ważności umów kredytowych oraz roszczeń frankowiczów wobec banków. Jednym z najważniejszych zagadnień w tych sporach jest kwestia waloryzacji kapitału. W tym artykule przyjrzymy się bliżej tej sprawie, analizując orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz opinie prawników.
15 czerwca 2023 r. TSUE wydał wyrok dotyczący wynagrodzenia za korzystanie z kapitału udostępnionego przez banki w ramach umów kredytowych. Trybunał jednoznacznie stwierdził, że po unieważnieniu umowy kredytowej banki nie mają prawa żądać od klientów wynagrodzenia za kapitał.
Uznał, że takie żądanie byłoby sprzeczne z dyrektywą konsumencką Unii Europejskiej 93/13, która ma na celu ochronę konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami w umowach. Jak informuje ekspercki portal https://bankingo.pl/, to rozstrzygnięcie było ważnym krokiem dla frankowiczów, ponieważ eliminowało ryzyko żądań wynagrodzenia za kapitał ze strony banków.
Mimo pozytywnego wyroku TSUE, sytuacja frankowiczów nadal jest niepewna. Pojawiają się bowiem informacje o wyrokach sądowych, w których sędziowie przyjmują roszczenia banków dotyczące waloryzacji kapitału.
W tych wyrokach banki argumentują, że wartość realna zwrotu kapitału jest inna niż nominalna, która wynika z samej umowy kredytowej. W związku z tym banki domagają się waloryzacji kapitału w celu uwzględnienia zmiany siły nabywczej pieniądza w ciągu lat, w których szaleje inflacja.
Zobacz, czy Ci się nie przydadzą następujące informacje
Prawnicy mają podzielone zdanie na temat roszczeń banków dotyczących waloryzacji kapitału. Niektórzy prawnicy frankowiczów uważają, że żądanie waloryzacji jest formą rekompensaty i powinno być uwzględnione w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu.
Z kolei prawnicy bankowi argumentują, że waloryzacja nie jest elementem rekompensaty, a jedynie sposobem uwzględnienia zmiany wartości pieniądza w czasie. W związku z tym możliwe jest, że TSUE będzie musiał doprecyzować swoje stanowisko w tej sprawie.
W ostatnich latach pojawiły się wyroki sądowe, które wspierają roszczenia banków dotyczące waloryzacji kapitału.Przykładowo, w jednym z wyroków Sądu Okręgowego w Gdańsku bank PKO BP uzyskał zwrot kapitału oraz odszkodowanie z tytułu waloryzacji.
W innym przypadku, Sąd Okręgowy w Elblągu przyznał bankowi PKO BP kwotę z tytułu waloryzacji kapitału. Te wyroki są istotne, ponieważ wskazują na możliwość uwzględnienia waloryzacji kapitału przez sądy.
W odpowiedzi na roszczenia frankowiczów, banki stosują procedurę kontrpozew, w których domagają się waloryzacji kapitału. Kontrpozewy są składane po zakończeniu postępowania sądowego z powództwa kredytobiorcy, które miało na celu unieważnienie umowy kredytowej.
Jeśli umowa zostanie unieważniona, strony mają obowiązek rozliczyć spełnione świadczenia, a kredytobiorca musi zwrócić bankowi wypłacone środki. Jeśli kredytobiorca zwróci kapitał jedynie w kwocie nominalnej, bank może wystąpić z żądaniem waloryzacji tej kwoty w osobnym postępowaniu sądowym.
Wówczas sąd będzie rozstrzygał jedynie o waloryzacji świadczenia, nie zaś o ważności samej umowy.
Kontrpozewy bankowe stanowią kolejne wyzwanie dla frankowiczów, którzy już wygrali sprawy o unieważnienie umów kredytowych. Banki, obawiając się przedawnienia roszczeń, składają kontrpozewy, w których żądają waloryzacji kapitału.
To powoduje, że spory sądowe ciągną się dalej, a frankowicze muszą bronić swoich praw w kolejnych procesach. To stawia ich w trudnej sytuacji, gdyż kontrpozewy mogą prowadzić do przedłużenia trwania sporów i dodatkowych kosztów dla frankowiczów.
Sporość o waloryzację kapitału w przypadku kredytów udzielanych we frankach szwajcarskich nadal jest tematem dyskusji i niepewności dla frankowiczów. Mimo pozytywnego orzeczenia TSUE, banki nadal składają kontrpozewy, domagając się waloryzacji kapitału.
Stanowisko prawników w tej sprawie jest podzielone, a sądy podejmują różne decyzje w zależności od konkretnej sprawy. Warto śledzić rozwój tej sytuacji i być świadomym możliwych konsekwencji dla frankowiczów. Jedno jest pewne – spory o waloryzację kapitału będą kontynuowane, a frankowicze będą musieli walczyć o swoje prawa w sądach.